Sociale Angst

Sociale angst is een heftige angst die ontstaat wanneer er sprake is van contact met anderen. Dit kan het geval zijn als je moet presenteren voor een groep, als je in een sociale situatie bent, maar ook bij één-op-één contact.

Hierbij kun je bang zijn dat je afgekeurd wordt omdat je het niet goed doet of dat je je vreemd gaat gedragen. Er kan tevens sprake zijn van angst of schaamte voor de lichaamsverschijnselen die de sociale angst benadrukken en door anderen opgemerkt kunnen worden.

Dit zijn verschijnselen als:

  • Spanning, Zweten, Blozen, Trillen, Kortademigheid,                                Onduidelijk spreken
  • Hartkloppingen, Duizelingen, Misselijkheid, Maag- en/of                      buikpijn, Flauwvallen

Als je een sociale fobie hebt kun je misschien wat verlegen zijn en je wat terugtrekken in sociale situaties maar soms uit de angst zich vooral als alle ogen op je gericht zijn.

Sociale angst kan van invloed zijn op sociale relaties, maar kan ook problemen geven op school of werk. Bijvoorbeeld wanneer er gepresenteerd moet worden of bij het omgaan met collega’s of autoriteiten.

Dierenfobie

Dierenfobie is een fobie die valt onder de specifieke fobieën. Het gaat om een irrationele angst voor een bepaald dier. Wanneer er sprake is van een confrontatie met dit dier, kan er angst en paniek ontstaan. Het hoeft daarbij niet om één specifiek soort dier te gaan, het kan ook om een hele groep gaan bijvoorbeeld alle vissen of vogels. Mensen met een dierenfobie zullen zoveel mogelijk proberen situaties te vermijden waarin ze het dier tegen kunnen komen. Dit kan weer grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven.

Verschillende voorbeelden van dierenfobieën:

  • Insecten, Reptielen, Vogels
  • Zoogdieren, Bacteriën & Vissen

Een dierenfobie wordt meestal getriggerd door het opmerken van de aanwezigheid van het dier waarvoor de angst bestaat, of door aan dat dier te denken. Lichamelijke verschijnselen die dan op kunnen komen zijn:

  • Hartkloppingen, Zweten, Trillen/Beven, Kortademigheid
  • Duizelingen, Misselijkheid, Maag- en/of buikpijn, Flauwvallen

Een dierenfobie kan ontstaan door een traumatische gebeurtenis (bijvoorbeeld gebeten worden door de hond), door model leren (bijvoorbeeld een ouder die ook bang is voor een hond) of door informatie van anderen (bijvoorbeeld een vriend die vertelt hoe eng honden zijn).

Overgeefangst

Overgeefangst (emetofobie) is een heftige angst voor het moeten overgeven en anderen zien overgeven. Je misselijk voelen of iets doen waar je misselijk van zou kunnen worden kan de angst al opwekken. Door deze grote angst om over te geven, wordt de kans dat het gebeurt ook vaak overschat. Ook kan meespelen dat je bang bent dat je moet overgeven waar anderen bij zijn of dat je niet op tijd op het toilet zult zijn. Een achtbaan of iets teveel eten of drinken bijvoorbeeld worden dan angstvallig vermeden. Dit kan weer ten koste gaan van sociale contacten of sociale situaties (uitgaan, school, werk etc.). Wanneer vermijden niet kan, volgt er dan krampachtig gedrag zoals het controleren van houdbaarheidsdata  of controleren of mensen om je heen ziek zijn.

Vaak ligt de oorzaak van de overgeefangst in een bepaalde gebeurtenis zoals bijvoorbeeld wagenziekte in de jeugd of overgeven waar anderen bij waren. Daarnaast kan angst getriggerd worden door het horen van andermans braakervaringen, een licht van streek zijnde maag of bepaalde texturen van eten.

Lichamelijke verschijnselen die kunnen optreden bij deze angst zijn:

  • Trillen, Hartkloppingen, Zweten, Kortademigheid
  • Duizelingen, Misselijkheid, Maag en/of darmklachten, Gewichtsverlies

Exposure training, cognitieve gedragstraining en EMDR kunnen zeer goede resultaten opleveren

Claustrofobie

Claustrofobie is angst voor kleine, afgesloten of drukke ruimtes. Je voelt dat je weinig ruimte hebt of dat je niet zomaar weg kunt. Hierdoor kan dan een paniekgevoel ontstaan.

Dit kan bijvoorbeeld in een wc, een lift, een auto, een MRI-apparaat of een vliegtuig zijn. Maar ook het dragen van een strakke coltrui kan het gevoel al opwekken. De claustrofobie kan dan zorgen voor hevige angstreacties of zelfs een paniekaanval. je kunt dan last krijgen van:

  • kortademigheid, hartkloppingen, zweten, trillen/beven, duizelingen, hyperventilatie
  • misselijkheid, buikpijn, verkramping, verlamming,
             benauwdheid

Claustrofobie is een angst die, net als hoogtevrees, van nature al wat aanwezig kan zijn. De een heeft hier meer last van dan een ander. Behoefte aan het ervaren van controle over situaties kan hierbij een rol spelen. Ook kan de claustrofobie ontstaan of verergerd zijn door een traumatische ervaring in een kleine ruimte. Je wil die angst dan niet nog een keer ervaren en gaat die ruimte of andere ruimtes vermijden.

Claustrofobie kan onderverdeeld worden in verschillende soorten:

  • Angst voor ruimtes waarin je weinig bewegingsvrijheid hebt.

  • Angst voor ruimtes waaruit je niet zomaar weg kunt zoals in een vliegtuig of in een Escape Room. Een traumatische ervaring in zo’n ruimte kan hierbij een rol spelen.

  • Angst voor verstikking. Je gelooft dat er niet genoeg zuurstof is in de ruimte. Duiken bijvoorbeeld zal dan niet je hobby worden.
  • Naast de angst voor de ruimtes zelf kan er ook nog sprake zijn van angst voor de angst die je eerder ervaren hebt. bijvoorbeeld als je vast zat in een lift of niet weg kon uit een ruimte waar brand was

Claustrofobie lijkt in veel dingen op agorafobie. Het verschil is dat bij claustrofobie het echt gaat om kleine of afgesloten ruimtes gaat en agorafobie kan overal optreden.

Vliegangst

Vliegangst valt ook onder specifieke fobieën en is een grote angst om (zoals het woord al zegt) te vliegen. Het gaat hierbij om vliegen in een vliegtuig, helikopter enzovoort. Wanneer mensen met vliegangst zouden gaan vliegen, zullen ze waarschijnlijk een vervelende reis hebben, waarbij er sprake kan zijn van:

  • Hoge spanning, Zweten, Beven/trillen, Hartkloppingen, Duizelingen
  • Misselijkheid/overgeven, Maag- en/of buikpijn, Kortademigheid, Niet helden nadenken

Vliegangst kan met verschillende dingen te maken hebben:

  • Hoogtevrees. Dit is meer het idee dat dit speelt want op grote hoogte is hier nauwelijks sprake van
  • Claustrofobie. Het gevoel opgesloten te zitten en niet weg te kunnen
  • Een nare ervaring tijdens het vliegen, bijvoorbeeld turbulentie of een (bijna) crash
  • Het niet vertrouwen van de technologie of bemanning
  • De angst om controle los te laten
  • De angst om de controle over jezelf te verliezen of om hierbij gezien te worden

Niet alleen het vliegen zelf is een trigger van de angst, maar ook het denken aan vliegen veroorzaakt deze angst. Er kunnen veel negatieve gedachten ontstaan over wat er allemaal fout zou kunnen gaan tijdens de vlucht.

Paniekstoornis

Bij een paniekstoornis heb je last van terugkerende paniekaanvallen in situaties waar anderen dat niet zouden hebben. Tijdens zo’n paniekaanval word je onverwachts overvallen door een hevige angst, waarbij er sprake is van een groot gevoel van controleverlies of zelfs het gevoel om dood te gaan.

Je bent steeds weer bang om zo’n paniekaanval te krijgen. dit is de zogenaamde angst voor de angst. Je hebt dan de neiging om situaties te vermijden waarvan je denkt dat je er een paniekaanval zouden kunnen krijgen. Sporten is dan ook vaak eng, omdat de ademhaling en hartslag dan omhoog gaan wat een paniekaanval zou kunnen triggeren.

Mensen met een paniekstoornis kunnen daarbij ook vaak agorafobie (ook wel pleinvrees of straatvrees genoemd) krijgen. Je durft dan niet meer goed naar openbare drukke plekken, omdat je bang bent om daar een paniekaanval te krijgen en niet meer te kunnen ontsnappen of geen hulp te kunnen krijgen.

De symptomen van een paniekaanval zijn:

  • Duizelingen, Misselijkheid, Maag en/of buikpijn, Koude rillingen, Zweten, Trillen/beven
  • Hartkloppingen, Benauwdheid, Pijn op de borst, Gevoel dat je            gaat flauwvallen, Controleverlies, Angst om dood te gaan

Paniekstoornissen kunnen ontstaan door:

  • Erfelijkheid
  • Geslacht: vrouwen hebben vaker een paniekstoornis dan mannen
  • Levensgebeurtenissen
  • Trigger: overbelasting

In therapie is het belangrijk om te leren zien dat er geen gevaar is en dat de verschijnselen (hoge hartslag, duizeligheid etc.) geen kwaad kunnen. Door Exposure zal het vertrouwen langzaam herstellen. Ook is het belangrijk om te kijken naar je leefstijl: ontladen, ontspannen, rusten en gezonde voeding kunnen de basis alweer wat rustiger maken. Soms kan er ook medicatie ondersteunend werken.

Agorafobie / Pleinvrees

Bij Agorafobie (pleinvrees), ook wel straatvrees (Kenofobie) genoemd, voel je angst of paniek in openbare ruimten. Dat kan zijn op straat, op een plein, in winkels, in het openbaar vervoer of op andere plekken waar veel mensen komen zoals in een theater of bij een concert.

De angst kan al optreden als je je huis of vertrouwde omgeving verlaat of er vandaan reist. Je bent bang dat je niet zomaar terug kunt keren naar je veilige omgeving. Dit angst kan groter worden als je in een omgeving vastzit zoals bijvoorbeeld in een file of in een stadion. Het gevoel in verlegenheid gebracht te worden of dat je niet goed geholpen kunt worden als je in paniek raakt kan het allemaal nog verergeren.

Je kunt onder andere de volgende klachten  ervaren:

  • Hartkloppingen, Kortademigheid, Duizelingen, Zweten, Trillen
  • Misselijkheid, Maag en/of buikpijn, Sterk gevoel van ‘Ik moet              hier weg!’

Agorafobie is nauw verwant aan de paniekstoornis maar is nu duidelijk gekoppeld aan ‘het niet in de vertrouwde omgeving zijn’. Bij een paniekstoornis kan de paniek ook thuis optreden. Soms kan de agorafobie wel volgen op een paniekaanval die je buitenshuis hebt gehad.

Er zijn ook overeenkomsten met de sociale fobie maar daar gaat het om de interactie met anderen. Je bent dan bang voor negatieve reacties of voor het gevoel dat je over jezelf hebt als je bij anderen bent.

Als je de angstwekkende situaties gaat vermijden kan dit steeds erger worden en er zelfs voor zorgen dat je aan je huis gekluisterd raakt. Dit kan dan ondermeer weer invloed hebben op scholing of werk en op je sociale leven. Wanneer je dan toch de deur uit moet gaan, moet er vaak iemand mee. Je afhankelijkheid van anderen wordt dus groter.

Agorafobie kan zijn ontstaan door:

  • Een heftige/traumatische gebeurtenis buitenshuis
  • Eerdere paniekaanval(len) op een openbare plek
  • Een stukje erfelijkheid in combinatie met life events

Examen- / faalangst

Spanning of een lichte angst voor een examen herkennen de meeste mensen wel, maar wanneer deze overmatig wordt, kan dit erg belemmerend zijn. Het toeleven naar zo’n toets of examen wordt dan een nare ervaring die de prestaties op de toetsen nadelig kan beïnvloeden (bijvoorbeeld bij black-outs) of er zelfs toe leidt dat je helemaal vastloopt in je opleiding of dat je je rijexamen niet haalt. Maar ook als je het er wel steeds goed vanaf brengt kan het zorgen voor veel lijden. De bekende zangeres Anouk bijvoorbeeld heeft voor ieder optreden flinke last van faalangst en slaapt hierdoor slecht.

Mensen met faalangst zijn vaak wat onzeker op meerdere vlakken maar dat hoeft niet. Het kan ook alleen op een bepaald vlak het geval zijn. Gemiddeld gezien zijn mensen met faalangst wat sensitiever dan anderen en denken ze iets teveel na. Ook kan de faalangst komen door een negatieve ervaring.

Symptomen van faalangst zijn:

  • Piekeren, Somberheid, Zweten, Hartkloppingen, Trillen/beven
  • Kortademigheid, Duizelingen, Maag en/of buikpijn, Misselijkheid, Slecht eten en slapen

Er zijn drie soorten faalangst:

  • sociale faalangst: angst om afgewezen of negatief beoordeeld te worden door belangrijke anderen
  • cognitieve faalangst: angst om te falen bij het studeren
  • lichamelijke faalangst: angst om motorisch handelingen niet goed te verrichten

Er is vaak sprake van een combinatie tussen de drie.

De cultuur waarin je bent opgegroeid speelt vaak een grote rol. Wanneer er veel eisen worden gesteld waar jij voor jouw gevoel niet aan kan voldoen is er een grote kans dat je faalangst krijgt. Ook opvoeding speelt daarin mee.

Angst voor onweer of storm

Een overmatige angst voor onweer of storm. Ook al ben je binnen,  je voelt je niet veilig en je probeert je af te schermen, bijvoorbeeld in de kelder of onder de dekens in bed. Of door oordoppen te gebruiken om niets te hoeven horen. Vaak worden weersvoorspellingen goed in de gaten gehouden. Hoe groter de kans op onweer, hoe groter de angst. Reizen door een onweer wordt zoveel mogelijk vermeden.

De angst kan ontstaan zijn vanuit de kindertijd. vaak groeien kinderen hier overheen maar, zeker als ouders er bang voor zijn, kan de angst blijven bestaan. Het kan ook ontstaan zijn door een traumatische ervaring zoals een blikseminslag.

Lichamelijke sensaties die zich kunnen voordoen bij deze angst zijn:

  • Veel huilen(bij kinderen), Trillen/beven, Duizelingen, Misselijkheid, Zweten
  • Maag en/of buikpijn, Paniekaanvallen, Hartkloppingen, Hyperventilatie

Hoogtevrees

Hoogtevrees is een hevige angst voor hoogtes of diepten. De angst die hier uit voort komt bestaat uit angst om te vallen, zelf te springen, iemand te duwen of geduwd te worden. Daarnaast kan er de angst zijn dat het gebouw of brug waar je bijvoorbeeld op staat niet goed in elkaar zit waardoor het uit elkaar kan vallen. De hoogtevrees kan ook ontstaan wanneer je iemand anders op die hoogte ziet. Zoals al eerder aangegeven is kan er ook sprake zijn van angst voor diepten, zoals het kijken in diep water.

De angst voor hoogtes kan optisch zijn (wanneer je op een gebouw staat en naar beneden kijkt) of cognitief. Cognitieve hoogtevrees is de angst die opkomt als je eraan denkt dat je van het gebouw gaat vallen.

Oorzaken van hoogtevrees:

  • Erfelijkheid
  • Opgroeien in een erg angstige of beschermende omgeving.
  • Na een lange periode met stress
  • Bepaalde stoffen in drugs die paniek kunnen veroorzaken

De symptomen van hoogtevrees zijn:

  • Hartkloppingen, Duizelingen, Maag en/of buikpijn, Misselijkheid, Trillen/beven, Zweten
  • Paniekaanval, Spanning, Hyperventilatie, Gevoel van flauwvallen, Niet meer helder kunnen denken

Angst voor een ernstige ziekte, lichamelijke mankementen of de dood

Angst voor een ernstige ziekte komt vaak door bepaalde lichamelijke sensaties of kenmerken die je ervaart, in combinatie met een overschatting van de kans dat het iets ernstigs zou kunnen zijn. Je wil dan constant gerust gesteld worden door het onderzoeken van de lichamelijke verschijnselen. Dit brengt een grote onrust en spanning met zich mee.

Ook kan het zijn dat je juist het bekijken van je lichaam zoveel mogelijk vermijdt, om zo niks engs tegen te komen. De grote bezorgdheid over de lichaamssignalen gaat niet zo maar weg, ook niet als er volgens artsen niks aan de hand blijkt te zijn.

Wanneer er sprake is van deze angst kunnen de volgende klachten ontstaan:

  • Hartkloppingen, Benauwdheid, Duizelingen, Maag en/of buikpijn, Trillen/beven
  • Hyperventilatie, Misselijkheid, Zweten, Gevoel van controleverlies

Deze lichamelijke klachten als gevolg van de angst zorgen voor een vicieuze cirkel. Als je bang bent voor bepaalde lichaamssymptomen, heeft de angst weer nieuwe klachten tot gevolg waardoor de angst nog groter wordt.

Deze angst voor ziekten kan ontstaan door de opvoeding, wanneer ouders bijvoorbeeld zelf ook erg angstig zijn wat betreft ziekten (model leren) of doordat je het gevoel kreeg nooit ziek te mogen zijn. Bij ziektevrees vermijd je zoveel mogelijk de situaties die met ziekte te maken hebben (ziekenhuizen, gesprekken over ziekten) of situaties waarbij er een kans is dat je ziek zouden kunnen worden.

Bij angst voor de dood heb je ongeveer dezelfde angstsymptomen als mensen die bang zijn voor een ziekte. Angst voor de dood kan ontstaan na een lange tijd van stress, of een paniekaanval, waarbij je het gevoel hebt gehad dood te gaan. Je denkt elke dag dat je dood kunnen gaan en let daarom heel erg op je lichaam. Gevoelens in het lichaam die heel normaal zijn, kunnen je angstig maken.

Vaak is er niet alleen bang dat je zelf dood gaat, maar ook de mensen waar je van houdt.

Posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Veel mensen die een schokkende gebeurtenis meemaken, hebben achteraf stressklachten. De meeste mensen verwerken dit zelf of met hulp van de omgeving. Maar sommige mensen ontwikkelen een posttraumatische stressstoornis (PTSS).

PTSS kan het gevolg zijn van (seksuele) mishandeling, oorlog, geweld, ongelukken enzovoort. Wanneer je zo’n traumatische gebeurtenis niet kunt verwerken kun je psychische en lichamelijke klachten ontwikkelen, zoals:

  • Schrikkerigheid, Somberheid, Hartkloppingen, Kortademigheid, Trillen/beven, Zweten, Concentratieproblemen
  • Duizelingen, Misselijkheid, Maag en/of buikpijn, Nachtmerries/slaapproblemen, Prikkelbaarheid

Deze klachten kunnen een grote invloed hebben op je dagelijks leven. Ze kunnen leiden tot slecht presteren op werk of school. Of je gaat je isoleren, waardoor sociaal contact vemindert.

Een PTSS kan ook ontstaan door het vernemen van een trauma van een naaste of persoonlijk getuige zijn van een trauma bij een ander.

Er kunnen veel verschillende triggers zijn die herbeleving van het trauma en dus angst oproepen. Het kan bijv. een geur, kleur of geluid zijn, zolang het maar iets is wat doet denken aan het trauma. Situaties waar deze triggers kunnen zijn worden dan ook vaak vermeden.

Naast onveiligheid kan er ook sprake zijn van het gevoel geen controle meer te hebben of aan verminderde eigenwaarde door wat er gebeurd is. EMDR (trauma verwerkingstherapie) is de beste manier om PTSS te behandelen.

Smetvrees

Voorwerpen zitten vol bacteriën maar normaal gesproken word je daar niet zo maar ziek van. Als je smetvrees hebt ben je ervan overtuigd dat de kans groot is dat je ziek wordt na het aanraken van bepaalde voorwerpen die door anderen aangeraakt worden zoals een deurklink. De angst is een obsessie.

Smetvrees is dan ook een soort dwangstoornis. De dwang is het overmatig schoonmaken van dingen, om zo de kans op ziek worden te verminderen. Als iets niet voldoende schoongemaakt is, wordt aanraking vermeden.

Smetvrees kan ontstaan door:

  • Erfelijkheid
  • Overmatige perfectionisme
  • Angst voor controleverlies

Er zijn verschillende symptomen bij smetvrees:

  • Hartkloppingen, Zweten, Beven/trillen, Kortademigheid, Duizelingen, Misselijkheid
  • Maag en/of buikpijn, Kapotte handen, Grote angst en lijdensdruk wanneer er niet schoongemaakt is/kan worden

  • Continue gedachten over besmetting en schoonmaken, Al het schoonmaken slokken veel tijd en energie op

Vaak wordt cognitieve gedragstherapie toegepast om smetvrees te behandelen, waarbij de denkpatronen van mensen met een angst worden aangepakt. Daarnaast wordt er vaak exposure in vivo met responspreventie toegepast. De cliënt wordt dan blootgesteld aan een situatie die hij/zij normaal vermijdt (bijvoorbeeld het aanraken van een vieze deurknop). Op die manier kan de cliënt mee maken dat er niets ergs gebeurt en zal de angst verminderen. Door middel van responspreventie wordt de cliënt uitgedaagd achteraf geen dwanghandeling zoals overmatig handen wassen uit te voeren. Dit gebeurt stapsgewijs onder begeleiding van een behandelaar. Soms worden er ook nog medicijnen uitgeschreven zoals anti-depressiva.

Rijangst

Angst om achter het stuur gaan zitten komt veel voor. Als je angst leidt tot veel stress of zelfs vermijding kan dit een groot probleem voor je zijn. Zeker als je afhankelijk bent van het autorijden.

Rijangst komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen.

Symptomen die bij deze angst kunnen opkomen zijn:

  • Hartkloppingen, Zweten, Trillen/beven, Kortademigheid, Misselijkheid
  • Maag en/of buikpijn, Duizelingen, Angst om zelfbeheersing te verliezen, Denken dat je dood gaat

Er kunnen verschillende oorzaken zijn van rijangst:

  • Een ongeluk of nare ervaring tijdens het rijden.
  • Hoogtevrees (bijvoorbeeld in de bergen, op een brug of op een hoog gelegen weg)
  • Angst om geen controle te hebben (in de sneeuw of als je overspoeld wordt in druk stadsverkeer)
  • Langdurige stress
  • Claustrofobie (het je opgesloten voelen in de auto of in druk verkeer)

Presenteer / podiumangst

Als je last hebt van presenteerangst/podiumangst, heb je moeite met voor een groep staan en bijvoorbeeld te presenteren. Het is een vorm van sociale angst, omdat het gaat om interactie met andere mensen. Wanneer je moet presenteren of optreden ontstaat er een grote spanning. Hierdoor kun je gaan onderpresteren doordat je gaat verkrampen of black-outs krijgt. het kan dan aanvoelen als een traumatische ervaring waardoor de angst een volgende keer nog groter zal zijn.

De meest genoemde angstsymptomen zijn:

  • Blozen, Trillen, Zweten, Duizelingen, Misselijkheid
  • Maag en/of buikpijn, Hartkloppingen, Kortademigheid

Vaak probeer je controle over de angstsymptomen te krijgen, maar daardoor raak je in een vicieuze cirkel waardoor de klachten versterken. De angst vooraf aan het optreden of presentatie is vaak nog groter dan de angst tijdens. Er kunnen verschillende oorzaken een rol spelen:

  • Langdurige stress
  • Faalangst
  • Wanneer je in je jeugd geleerd hebt je meer op de achtergrond te houden
  • Angst dat anderen je zien zweten/blozen/trillen
  • Eerdere negatieve ervaringen met presenteren/optreden

Angst voor een medische ingreep (Tomofobie)

Een veel voorkomende angst. En tot een bepaald punt ook begrijpelijk. Van nature probeer je je lichaam te beschermen. en dan wordt je lichaam geweld aangedaan! Je hoofd weet dat het voor een goed doel is maar je gevoel verzet zich ertegen. Een beetje angst is dan ook niet gek. Maar als de angst te groot wordt kan het leiden tot een paniekaanval. Met een nog grotere angst als je weer zo’n situatie moet ondergaan.

Mogelijke angstreacties: vluchtneigingen, zweten, hartkloppingen, duizeligheid, druk op de borst, flauwvallen,  etc.

Voorbeelden van angst opwekkende medische situaties: tandartsbehandelingen, het laten wegsnijden van iets op je huid, operaties, hechtingen, injecties, etc.

Mogelijke oorzaken van Tomofobie:

  • Angst voor de pijn van de ingreep
  • Negatieve ervaringen van eerdere ingrepen
  • Angst voor het verkeerd gaan van de ingreep (waardoor je onnodig beschadigd raakt of dood gaat)
  • Angst voor de gevolgen van de ingreep (zoals bij een amputatie)
  • Angst om de controle over je lichaam over te geven aan een ander
  • Angst om jezelf en je angst niet onder controle te hebben tegenover andere mensen
  • Angst voor de angst en paniek die je bij eerdere ingrepen hebt gehad
  • Onderliggende andere angst zoals de angst om besmet te raken (bij smetvrees) of claustrofobie (bij een MRI scan)

Verlatingsangst

Bij separatieangst/verlatingsangst heb je een grote angst om gescheiden te worden van personen waarmee je een sterke hechtingsband hebt, zoals met je ouders, verzorgers of je partner.

Bij extreme vormen van verlatingsangst kan er al sprake zijn van onzekerheid, angst of stress wanneer de hechtingspersoon even weggaat. Daarnaast is er vaak sprake van een grote bezorgdheid dat deze persoon iets naars overkomt als hij/zij weggaat.

Separatieangst is de meest voorkomende angststoornis bij kinderen. Bij baby’s en peuters is het normaal dat ze verdrietig zijn en eventueel schreeuwen als de ouders de ruimte verlaten. Op een gegeven moment leren kinderen dat ouders ook weer terugkomen, als ze dat geleerd hebben zijn ze gehecht. Wanneer er na deze periode nog steeds sprake is van steeds terugkerende angst en stress wanneer de ouder (hechtingspersoon) weggaat, is er sprake van separatieangststoornis.

Ook volwassenen kunnen veel last hebben van verlatingsangst. hier wordt de angst dan wat meer ‘verstopt’ omdat je je groot wil houden voor de buitenwereld. Je gaat dan eerder mopperen en moeilijk doen om de partner te ontmoedigen om weg te gaan dan dat je de onzekerheid openlijk neerlegt. Soms hebben mensen het ook niet echt door van zichzelf dat dit aan de hand is.

Naast de angst om alleen gelaten te worden zijn dit de symptomen van separatieangst:

  • Jaloerse gevoelens wanneer de hechtingspersoon het leuk heeft met een ander
  • Er alles aan doen om een relatie te behouden ook al gaat dit ten koste van jezelf
  • Constant bevestiging zoeken dat de ander je niet afwijst maar bij je blijft
  • Moeilijk in slaap komen als de hechtingspersoon er niet is
  • Niet alleen de deur uit gaan of gestrest raken wanneer de ander de ruimte verlaat
  • Lang bij de ouders wonen
  • Bij grote angst ook problemen in het dagelijks functioneren
  • Nachtmerries (over in de steek gelaten worden)
  • Allerlei lichamelijke klachten als gevolg van de angst

Er kunnen verschillende oorzaken zijn van de separatieangst:

  • Onveilige hechting (dat ouders weer terugkomen na het weggaan is niet goed aangeleerd). Deze onzekerheid kan ook doorstromen naar latere relaties. Het kan zijn dat ouders niet beschikbaar zijn als veilig persoon en dat ze er maar wisselend voor het kind zijn.
  • Traumatische ervaring, bijvoorbeeld het overlijden van een dierbare.
  • Andere psychische aandoening zoals borderline persoonlijkheidsstoornis. Deze stoornis kenmerkt zich door de afwisseling van heel erg aantrekken en afstoten van naasten.

Wil jij graag snel van jouw klachten af?

Sharda Sampat – Praktijkassistente Angsthelden

Dagelijks bereikbaar van 09:00 uur tot 21:00 uur.

Neem dan vandaag nog contact met ons op via Sharda, onze assistente.
We stellen graag een pakket samen op maat gemaakt voor jou, specifiek gericht op jouw klachten.
Neem contact met ons op via 06 15 51 00 15 of info@angsthelden.com.
Heb je liever dat wij contact met jou opnemen? Vul dan onderstaand contactformulier in.

Wilt u zich aanmelden voor onze nieuwsbrief ? Vul dan hieronder uw email adres in.